System kaucyjny – nowe przepisy promujące recykling opakowań

System kaucyjny 2025 – odpowiedź na unijne wymogi

Na czym polega system kaucyjny w Polsce?

Wprowadzany system kaucyjny  jest pochodną wymogów zawartych w dyrektywie SUP. Celem tej unijnej regulacji jest ograniczenie wpływu niektórych produktów z tworzyw sztucznych na środowisko. Regulacja wymusza na krajach członkowskich Unii Europejskiej obowiązek zorganizowania oddzielnej zbiórki odpadów w celu ich późniejszego recyklingu i obejmuje trzy rodzaje opakowań: plastikowe butelki do 3 l, szklane butelki wielokrotnego użytku do 1,5 l oraz aluminiowe puszki do 1 l. Wszystkie zostaną objęte kaucją zwrotną – w zależności od rodzaju opakowania – w wysokości 1 zł lub 0,5 zł.

Najważniejsze zasady działania systemu kaucyjnego w Polsce

• Podczas zakupu produktu w opakowaniu objętym systemem (oznaczonym odpowiednim logotypem) zostanie pobrana kaucja:
  • 0,5 zł – za jednorazową butelkę o pojemności do 3 l, wykonaną z tworzyw sztucznych, a także za metalowe puszki o pojemności do 1 l;
  • 1 zł – za szklaną butelkę wielokrotnego użytku.
• Opakowania produktów objętych mechanizmem kaucyjnym będą oznakowane logotypem systemu; opakowania bez stosownego oznaczenia nie będą podlegać kaucji.
• Zwrot kaucji będzie następować przy zwrocie opakowania bez potrzeby przedstawienia paragonu zakupu.
• Obowiązek uczestnictwa w systemie dotyczy sklepów powyżej 200 m², a mniejsze placówki mogą do niego przystąpić dobrowolnie. W każdej gminie musi powstać przynajmniej jeden stacjonarny punkt zwrotu opakowań. Ustawodawca przewidział także możliwość tworzenia punktów poza sklepami.

Szczegółowe informacje na temat wdrażanych przepisów są dostępne na rządowej stronie systemu, a także na stronach jego operatorów.

Od kiedy rusza system kaucyjny?

Mający promować ponowne wykorzystanie opakowań system kaucyjny obowiązuje od 1 października 2025 r. Od tego dnia w sklepach zaczną pojawiać się produkty w podlegających kaucji, odpowiednio oznaczonych opakowaniach.

Cele wdrażanej regulacji są ambitne – przewidują osiągnięcie poziomu selektywnej zbiórki na poziomie 77% już w 2025 roku oraz 90% do 2029 roku, a także sukcesywne zwiększanie zawartości tworzyw z recyklingu w butelkach jednorazowego użytku.

Polacy świadomi planowanych działań

Na kilka miesięcy przed wejściem rozporządzenia w życie eksperci PMR Market Experts zbadali, jakie nastroje panują wśród Polaków w związku z nowymi wymogami.

Możemy ocenić, że poziom świadomości społecznej w naszym kraju jest stosunkowo wysoki. Ponad 63% Polaków deklaruje, że słyszało o wprowadzeniu nowego systemu recyklingu opakowań. Taki wynik wskazuje na skuteczność dotychczasowych działań informacyjnych. Zarówno w mediach, jak i w ramach pilotaży realizowanych przez sieci handlowe – mówi Agnieszka Skonieczna, Retail Business Unit Director w PMR Market Experts. Jak dodaje: Co ciekawe, ta świadomość jest większa wśród mężczyzn niż kobiet (69% vs 58%) oraz rośnie wraz z wiekiem. Mimo że młodzi konsumenci często uchodzą za bardziej świadomych ekologicznie, to tylko połowa osób w wieku 18-24 lata słyszała o planowanych wdrożeniach. Dla porównania, wśród Polaków powyżej 55. roku życia wiedzę na ten temat deklaruje aż 69%.

Jak wynika z badania, Polacy potrafią też trafnie wskazać, jakie opakowania zostaną objęte programem. Największa rozpoznawalność dotyczy plastikowych butelek typu PET. Te są częściej kojarzone z systemem niż opakowania szklane. Warto zauważyć, że co 10. respondent błędnie wskazuje, że system obejmie takie opakowania, jak kartony po mleku i sokach czy pojemniki po jogurtach i serkach.