Certyfikat ZIELONY DOM to system wielokryterialnej oceny inwestycji mieszkaniowych stworzony przez Polskie Stowarzyszenie Budownictwa Ekologicznego PLGBC. Idąc w ślady brytyjskiej certyfikacji BREEAM czy amerykańskiej LEED, ma aspiracje stać się wyznacznikiem nowoczesnego podejścia do budownictwa w naszym kraju.
Certyfikat ZIELONY DOM – dla mieszkańców i środowiska
W obliczu rosnących wyzwań związanych z ochroną środowiska i zmianami klimatycznymi sektor budownictwa mieszkaniowego w Polsce przechodzi istotne zmiany. Coraz większa liczba inwestorów i deweloperów poszukuje zatem rozwiązań, które jednocześnie zmniejszają wpływ budownictwa na środowisko i podnoszą jakość życia mieszkańców. Certyfikacja ZIELONY DOM to dostosowana do polskich realiów rynkowych odpowiedź na te potrzeby. Oparta na naukowych danych służy jako zbiór praktycznych zasad na drodze do coraz bardziej ekologicznego budownictwa. Certyfikat ZIELONY DOM można uzyskać w trzech poziomach: Standard, Premium i Prestige – w zależności od spełnionych kryteriów.
Czym jest i jak powstał certyfikat ZIELONY DOM?
System oceny ZIELONY DOM może dotyczyć praktycznie każdego rodzaju nowo powstającej inwestycji mieszkaniowej: budynków wielorodzinnych, jednorodzinnych czy projektów mieszkaniowych na wynajem. Celem certyfikacji jest wprowadzenie wysokich standardów ekologicznych na każdym etapie realizacji inwestycji – od planowania i projektowania przez budowę aż po użytkowanie budynku.
Certyfikacja została przygotowana przez Polskie Stowarzyszenie Budownictwa Ekologicznego PLGBC, organizację pozarządową, która od 2008 r. angażuje się w promowanie zrównoważonego budownictwa w Polsce. Pilotażowa wersja tego systemu, wdrażana od 2021 r., pozwoliła zebrać niezbędne doświadczenia i opinie. Na ich podstawie w 2024 r. wprowadzono jego wersję 2.0., uwzględniającą zarówno zebrane wnioski, jak i nowe standardy i technologie – w tym dostosowanie kryteriów certyfikacji do wymagań zawartych w Taksonomii Unii Europejskiej.
Rynek nieruchomości dojrzewa do pragmatycznego podejścia do zrównoważonego rozwoju, a certyfikat ZIELONY DOM potwierdza wysoką efektywność energetyczną i ekologiczne rozwiązania w budownictwie mieszkaniowym. Jako audytorka certyfikacji ZIELONY DOM i ekspert ESG oraz członek zespołu JWA wspieram inwestorów w dostosowaniu projektów do rosnących wymagań regulacyjnych oraz we wdrażaniu rozwiązań, które przyczyniają się do niższych kosztów eksploatacji i utrzymania wartości nieruchomości w długim okresie. Dzięki spełnianiu rygorystycznych kryteriów, takich jak efektywność energetyczna, jakość środowiska wewnętrznego oraz ograniczenie emisji CO₂ na etapie budowy i eksploatacji, ich właściciele mogą liczyć na preferencyjne warunki finansowania. Coraz większa świadomość ekologiczna i rosnące ceny energii sprawiają, że mieszkania z certyfikatem stają się bardziej pożądane, co może ułatwiać ich późniejszą sprzedaż – mówi dr Jolanta Panas, audytorka certyfikatu ZIELONY DOM, ESG Property Transition & Green Finance Expert w JWA.
Czytaj też: Szacowanie śladu węglowego budynków – bezpłatne narzędzie analizy FoCA
Certyfikat ZIELONY DOM – kryteria oceny i proces certyfikacji
System ocenia zarówno aspekty techniczne i technologiczne budynków, jak i ich wpływ na otoczenie – w tym bioróżnorodność i dostępność terenów zielonych.
Certyfikat ZIELONY DOM weryfikuje sześć podstawowych obszarów projektu:
- zarządzanie inwestycją – sposób realizacji projektu, a także jego zgodność z zasadami zrównoważonego budownictwa;
- lokalizację – dostępność komunikacyjną, otoczenie oraz wpływ inwestycji na lokalną społeczność;
- materiały i zasoby – wykorzystanie ekologicznych i niskoemisyjnych materiałów budowlanych;
- zdrowie i komfort użytkownika – zapewnienie odpowiedniej wentylacji, jakości powietrza, komfortu termicznego, a także akustycznego;
- gospodarowanie wodą – zastosowanie rozwiązań umożliwiających oszczędność wody, np. systemów retencji wody deszczowej;
- optymalizację zużycia energii – wdrożenie technologii energooszczędnych, takich jak pompy
ciepła czy instalacje fotowoltaiczne.
Proces certyfikacji rozpoczyna się od rejestracji projektu w bazie stowarzyszenia PLGBC. Następnie inwestor, we współpracy z audytorem, wybiera kryteria, które zamierza spełnić w ramach inwestycji. Audytorzy – wspierający inwestorów w spełnianiu wymagań certyfikacyjnych i dbający o zgodność projektu z zasadami zrównoważonego budownictwa – odgrywają w procesie kluczową rolę. Po zakończeniu budowy audytor przedstawia dokumentację, a następnie PLGBC dokonuje finalnej weryfikacji inwestycji. Certyfikat ZIELONY DOM jest przyznawany na jednym z trzech poziomów: Standard, Premium lub Prestige – w zależności od liczby uzyskanych punktów.
Korzyści z certyfikacji inwestycji mieszkaniowych
Certyfikowanie budynków to istotny krok ku redukcji emisji CO2, zmniejszeniu zużycia zasobów naturalnych, jak również ochronie bioróżnorodności. Wspiera walkę ze zmianami klimatycznymi i dążenie do zrównoważonego rozwoju miast. Certyfikat ZIELONY DOM przynosi korzyści także przyszłym mieszkańcom: certyfikowane budynki oferują niższe koszty eksploatacji dzięki zastosowaniu energooszczędnych rozwiązań. Zapewniają też zdrowsze warunki życia – m.in. odpowiednią jakość powietrza, komfort akustyczny i termiczny oraz dostęp do naturalnego światła. Kryteria dla używanych do budowy materiałów budowlanych minimalizują ryzyko obecności szkodliwych substancji chemicznych, pleśni czy alergenów w projekcie.
Na wielokryterialnej ocenie budynku korzystają również inwestorzy i deweloperzy, ponieważ certyfikacja podnosi wartość rynkową nieruchomości, a inwestorom daje przewagę konkurencyjną. Może być też wykorzystywana jako element marketingowy, który będzie gwarantował większą widoczność i atrakcyjność inwestycji. Dzięki uzyskaniu certyfikatu inwestorzy mają również łatwiejszy dostęp do zielonych instrumentów finansowych, w tym lepszych warunków kredytowych.
Zielone budownictwo mieszkaniowe w praktyce
Katowicki TBS przy Kosmicznej
Osiedle budowane przez Katowicki TBS przy ul. Kosmicznej w stolicy Górnego Śląska uzyskało certyfikat ZIELONY DOM (precertyfikacja) na najwyższym dotychczas poziomie – Premium. Kompleks składa się z siedmiu budynków wielorodzinnych, w których znajdzie się 111 mieszkań, a także lokal usługowy. Elementy projektu, które pozwoliły na osiągnięcie tak wysokiego poziomu precertyfikacji, to m.in. pompy ciepła, wentylacja mechaniczna z odzyskiem ciepła, fotowoltaika, dzięki której zostanie pokryte 50% zapotrzebowania energetycznego części wspólnych, ponadto mikroretencja, zbieranie wody deszczowej, rozwiązania architektoniczne bez barier, jak również przygotowanie raportu LCA, oceniającego wpływ budynku na środowisko w całym cyklu jego życia. Projekt przygotowany przez pracownię architektoniczną k3xmore należy do najbardziej zaawansowanych proekologicznie i zorientowanych na oszczędność energii osiedli mieszkaniowych w Polsce.
Wola Village w Krakowie
Wola Village to kolejny projekt z wysoką notą w precertyfikacji ZIELONY DOM. Realizowany jest przez Urba Project Management w krakowskiej dzielnicy Wola Justowska. Inwestycja obejmuje 68 budynków w zabudowie bliźniaczej, realizowanych w dwóch etapach. Trzykondygnacyjne domy zostaną wyposażone w instalacje fotowoltaiczne, pompy ciepła i wentylację mechaniczną z rekuperacją. Budynki powstaną przy użyciu certyfikowanych materiałów budowlanych przy równoczesnym zastosowaniu prefabrykacji, co pozwoli na redukcję odpadów i skrócenie czasu budowy. W ocenie projektu uwzględniono również zaplanowane wspólne przestrzenie, takie jak pięciohektarowy park z infrastrukturą rekreacyjną i ekologiczna farma Urba Farming. Wysoką punktację otrzymały też: proces budowy, w tym zagospodarowanie odpadów budowalnych, zapewnienie odpowiedniej jakości powietrza wewnętrznego, komfort akustyczny czy systemy zagospodarowania wody deszczowej.
Certyfikat ZIELONY DOM – wyzwania i perspektywy rozwoju
Sektor budownictwa mieszkaniowego stoi obecnie przed wieloma wyzwaniami. Jednym z nich jest brak świadomości części inwestorów i nabywców nieruchomości na temat korzyści wynikających z ekologicznego budownictwa. Innym, prawdopodobnie jeszcze większym problemem są początkowo wyższe koszty wdrożenia zrównoważonych rozwiązań i generowanie oszczędności dopiero w długim okresie. Pomimo tych trudności przyszłość certyfikacji wielokryterialnej budynków mieszkalnych w Polsce, w tym certyfikatu ZIELONY DOM, wydaje się obiecująca. Wzrost świadomości ekologicznej społeczeństwa, coraz bardziej restrykcyjne regulacje oraz wsparcie finansowe w postaci dotacji i ulg podatkowych sprzyjają rozwojowi zrównoważonego budownictwa.
O Polskim Stowarzyszeniu Budownictwa Ekologicznego PLGBC
Polskie Stowarzyszenie Budownictwa Ekologicznego PLGBC (Polish Green Building Council) jest organizacją pozarządową, która od 2008 r. realizuje działania dla transformacji budynków, miast i ich otoczenia w takim kierunku, aby sposób ich planowania, projektowania, wznoszenia, użytkowania, modernizowania, rozbierania i przetwarzania był jak najbardziej zrównoważony. Organizacja wspiera tworzenie zrównoważonych budynków dla wszystkich przez: powstrzymanie zmiany klimatu oraz adaptację do nowych warunków; stosowanie zasad gospodarki o obiegu zamkniętym; podnoszenie poziomu dobrostanu, jakości życia i zdrowia społeczeństwa; zwiększanie bioróżnorodności. PLGBC stanowi część globalnej społeczności 80 organizacji green building councils skupionych w ramach World Green Building Council.
Materiał powstał we współpracy z Polskim Stowarzyszeniem Budownictwa Ekologicznego PLGBC.
Publikacja artykułu: marzec 2025 r.
